Wiosna z Muzeum Marii Kownackiej

Muzeum-Izba Pamięci naszej wsm-owskiej pisarki, Marii Kownackiej, nie próżnuje. W ostatnich miesiącach pracownicy Muzeum razem Plastusiem pojawili się na wielu żoliborskich i bielańskich imprezach.

Przedszkole nr 130 im. Marii Kownackiej, ul. Suzina 2

24 kwietnia mieszkańcy Żoliborza wzięli udział w imprezie z okazji jubileuszu 20-lecia nadania przedszkolu imienia autorki „Plastusiowego pamiętnika”. Wśród gości znaleźli się także przedstawiciele władz WSM i Urzędu Dzielnicy oraz dyrektorzy przedszkoli żoliborskich zaproszonych z dziećmi dla uświetnienia imprezy. Odbył się konkurs „Piosenki o Warszawie”, w trakcie którego dzieci wystąpiły w strojach kapel starowarszawskich. W przedszkolu wystawiono ekspozycję postaci stworzonych przez Marię Kownacką. Dzieci obdarowane zostały książkami patronki oraz koszulkami z postacią Plastusia. Impreza była radosna, pełna dziecięcego śmiechu i ogromnego zadowolenia rodziców i przybyłych gości.

100 0618100 0617100 0628100 0646

Noc Muzeów na Sadach

20 maja w Szkole Podstawowej nr 267 w osiedlu Żoliborz III (Sady Żoliborskie) zaprezentowane zostało minimuzeum M. Kownackiej z oryginalnymi eksponatami: m.in. Plastusiem, z którym p. Maria podpisywała książki na Międzynarodowych Targach, i oryginalnymi postaciami kukiełek grających w sztukach jej autorstwa w teatrze „Baj”. Inne eksponaty to miniatury prac wykonanych przez autorkę, wczesne wydania książek, bibeloty oraz prace dzieci z konkursu „Jak widzę bohatera lektur szkolnych”. Wizualizacja wnętrz Muzeum przybliżyła zwiedzającym atmosferę tej placówki i zachęciła do jej odwiedzenia. Muzeum funkcjonuje na II piętrze budynku mieszkalnego, dlatego, by nie zakłócać mieszkańcom nocnej pory, część ekspozycji pokazano w przedszkolu. Izba Pamięci stanowi oddział Muzeum Książki Dziecięcej, mecenat nad nią sprawuje Zarząd WSM.

100 0669100 0664100 0652

Młociny

Tydzień później, 27 maja, na boisku Szkoły Podstawowej nr 274 (ul. Wrzeciono 9, osiedle Młociny) odbyła się impreza rodzinna – integrująca środowisko lokalne – w trakcie której dzieci zaprezentowały popisy taneczne, wokalne i sportowe. Swój dorobek przedstawili też seniorzy i miejscowi twórcy rzemiosła artystycznego.

Muzeum M. Kownackiej pojawiło się na imprezie z ekspozycją książek oraz konkursami plastycznymi, recytacjami, opowiadaniami o bohaterach jej książek – wręczono wiele nagród. Imprezę uświetniła postać dużego Plastusia, który bawił dzieci, częstował słodyczami i sprawiał radość najmłodszym i nie tylko.

100 0764100 0761100 0760100 0740

Wawrzyszew

3 czerwca o 14:00 na Wawrzyszewie rozpoczął się piknik przy Stawach Brustmana – cykliczna impreza prezentująca dorobek kulturalny, społeczny i kół zainteresowań, m.in. wędkarzy, sportowców, twórców-amatorów rękodzieła.

Ekspozycja Muzeum M.Kownackiej – stare wydania książek, wystawa prac plastycznych dzieci – została pokazana w plenerze. Wśród dzieci pojawiła się nasza wizytówka – Plastuś. Najmłodsi zostali obdarowani nagrodami, książkami, koszulkami z Plastusiem i słodkościami.

DSC04833DSC04827DSC04807

Nowodwory

10 czerwca Administracja i Rada Osiedla Nowodwory zaprosiły mieszkańców na Dzień Dziecka na placu zabaw w centrum osiedla przy ul. Ciołkosza 2, 4, 6.

W programie był m.in. koncert, teatrzyk dla dzieci oraz gry i zabawy z Plastusiem. Ekspozycja Muzeum M. Kownackiej, konkursy rysunkowe i inne pomysły cieszyły się wielkim zainteresowaniem dzieci i rodziców.

DSCN3203DSCN3123DSCN3175

Anna Gruszczyńska

Fot.: Anna Gruszczyńska (przedszkole nr 130, Noc Muzeów, Młociny),
Zygmunt Morawski (Wawrzyszew), Piotr Woźniak (Nowodwory)

Galeria Plastusia

O Plastusiu

Galeria O Marii Kownackiej

Galeria O Muzeum

Książki
  1. „Cztery mile za piec”
  2. „Dzieci z Leszczynowej Górki”
  3. „Entliczek Pentliczek”
  4. „Głos Przyrody” t.1 „Wiosna” wspołaut. Maria Kowalewska
  5. „Jak mysz pod miotłą”
  6. „Kajtkowe przygody”
  7. „Kukuryku na ręczniku”
  8. „Kwiatki Małgorzatki”
  9. „Na tropach węża Eskulapa” współaut. Kazimiera Garstka
  10. „O szewczyku Łukaszu, co szył buty dla ptaszków”
  11. „Plastusiowy pamiętnik”
  12. „Razem ze słonkiem” t. 1 „Przedwiośnie”
  13. „Razem ze słonkiem” t. 2 „Wiosna”
  14. „Razem ze słonkiem” t. 3 „Lato”
  15. „Razem ze słonkiem” t. 4 „Złota jesień”
  16. „Razem ze słonkiem” t. 5 „Szaruga jesienna”
  17. „Razem ze słonkiem” t. 6 „Zima”
  18. „Rogaś z Doliny Roztoki”
  19. ‘Skarb pod wiatrakiem” współaut. Jan E. Kucharski
  20. „Szkoła nad obłokami” (z autografem autorki)
  21. „Wesołe przedszkole”
  22. „Wiatrak profesora Biedronki” współaut. Jan E. Kucharski
  23. „Wielka wyprawa do lasu”
  24. „Za żywopłotem”

 Maria Kownacka (1894 - 1982)

„Trzeba dzieciom dać serce, piękno i uśmiech, aby uczyły się kochać ludzi i wszystko, co je otacza" - te słowa to najlepsze motto twórczości literackiej Marii Kownackiej.

Autorka Plastusia urodziła się 11 września 1894 roku w majątku ziemskim Słup koło Kutna. Beztroskie dzieciństwo małej Marysi skończyło się bardzo wcześnie, w wieku 8 lat, kiedy zmarła jej mama Ludwika Kownacka. Lata młodzieńcze także nie były łatwe - z powodu trudnej sytuacji rodzinnej musiała zrezygnować z marzeń o studiach wyższych. Za to kiedy młodziutka Maria odkryła w sobie pasję do działań społecznikowskich i pracy z dziećmi, oddała się jej bezgranicznie. Już w wieku osiemnastu lat zaczęła prowadzić tajne nauczanie wiejskich dzieci. Kilka lat później w majątku Krzywda, należącym do jej szwagra, założyła własna szkołę. Lata 1915-1918 spędziła w Mińsku Litewskim, pracowała tam z dziećmi i słuchała wykładów z historii i literatury polskiej. W tym okresie powstały pierwsze opowiadania i sztuki teatralne pisane na „zamówienie" dzieci.

Nie tylko dzieci z majątków i wsi, gdzie nauczała Maria Kownacka, doceniły jej twórczość. W 1919 roku jej pierwsze utwory ukazały się na łamach czasopism dziecięcych „Płomyczka" i „Płomyka". W tym samym roku Maria Kownacka przeniosła się do Warszawy. Tam poznała Marię Dąbrowską, autorkę Nocy i dni, razem z którą pracowała w bibliotece Ministerstwa Reform Rolnych. Rok 1931 był bardzo pomyślny dla młodej autorki. To właśnie we Wrześniu 1931 roku w „Płomyczku" ukazała się pierwsza część opowieści o Plastusiu. Tego roku Maria Kownacka przeprowadziła się do warszawskiej dzielnicy Żoliborz. Do małego mieszkania przy ulicy Słowackiego 5/13.

„Jest to niesłychanie korzystny przełom w moim życiu, po raz pierwszy trafiłam na właściwy grunt. Żoliborz przoduje jako młoda, najbardziej uspołeczniona dzielnica Warszawy"- tak pisała w swoim życiorysie, który znajduje się w zbiorach Izby Pamięci Marii Kownackiej.

W tym okresie Maria Kownacka zaczęła współpracować z kukiełkowym teatrem „Baj”, którego siedziba mieściła się na Żoliborzu w niedalekim sąsiedztwie jej mieszkania. Szybko stała się głównym dramaturgiem teatru. Popularność wśród młodych widzów sztuk na- pisanych przez panią Marię sprawiła, ze współpraca trwała wiele lat. Książki Marii Kownackiej zaczęły ukazywać się drukiem jeszcze przed wojną: Plastusiowy pamiętnik i Kukuryku na ręczniku W 1936 roku. W kolejnych latach pojawiło się wiele popularnych tytułów: Kajtkowe przygody, Świerszczykowy kram, Dzieci z Leszczynowej Gorki, Wiatrak profesora Biedronki, Rogaś z doliny Roztoki, Glos przyrody, Szkoła nad obłokami.

Za swoją twórczość pisarka została nagrodzona wieloma odznaczeniami, z których najważniejsze to przyznawane przez dzieci Order Uśmiechu i Orle Pióro. Upowszechnianiem twórczości Marii Kownackiej zajmuje się m.in. Towarzystwo Przyjaciół Dzieci - Koło im. Marii Kownackiej. \V dawnym mieszkaniu autorki Plastusia powstała Izba Pamięci Marii Kownackiej. Można tu obejrzeć cenne pamiątki: rękopisy maszynopisy jej książek, listy, zdjęcia, kukiełki, a także prace wykonane własnoręcznie przez wielbicieli twórczości pisarki: figurki z plasteliny, kukiełki czy ilustracje do książek.

Co roku Izbę Pamięci odwiedza około tysiąca osób, są to przede wszystkim uczniowie, nauczyciele, a także studenci.

 

biurkomaria kownacka

 

 

okladki ksiazek

 

 

Materiał pochodzi z książki "Plastusiowy pamiętnik. Przygody Plastusia", wyd. Siedmioróg, Wrocław 2013, www.siedmiorog.pl

120 lecie

Maria Kownacka mieszkała na terenie Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej ponad 50 lat. Zmarła 27 lutego 1984 r.

Mieszkanie jej było azylem gdzie mogła tworzyć literaturę dla dzieci i scenariusze sztuk teatralnych. Była współtwórczynią teatru lalkowego „Baj”.

Dorobek twórczy zgromadzony przez Marię Kownacką, zgodnie z zasadami warsztatu bibliotekarskiego zostawiony został w największym porządku, Książki są skatalogowane, materiały archiwalne posegregowane umieszczone w teczkach i kartonach. Uporządkowane zostały również sprawy spadkowe. Zgodnie z jej testamentem, prawa autorskie do Jej utworów literackich i teatralnych otrzymała Warszawska Spółdzielnia Mieszkaniowa. Zobowiązana została do utrzymana Izby i prowadzenia działalności wydawniczej.

Uroczyste otwarcie Muzeum nastąpiło w 1990 r. po remoncie i adaptacji mieszkania do celów muzealnych i zbiegło się ze 100-leciem urodzin Marii Kownackiej.

Opiekę nad Muzeum sprawuje Warszawska Spółdzielnia Mieszkaniowa udostępniając zbiory wycieczkom szkolnym, studentom literatury i wszystkim zainteresowanym pracą z książką.

W Muzeum znajdziemy również wykonane przez Marię Kownacką prace plastyczne, kukiełki z teatru Baj, albumy ze zdjęciami rodzinnymi, pamiętniki, galerię Plastusiów wykonanych przez dzieci, listy, notatki, zasuszone polne kwiaty, roczniki czasopism dla dzieci, nagrody osobiste, ordery: „Uśmiechu”, „Przyjaciela Dzieci” i państwowe za całokształt twórczości.

Jest to kolekcja historyczno-literacka będąca własnością Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej, wpisana do rejestru dziedzictwa narodowego.

Księga pamiątkowa w Muzeum świadczy o tym jak duzi i mali czytelnicy odbierają niepowtarzalną atmosferę ze spotkania w mieszkaniu autorki Plastusiowego pamiętnika, Kajtkowych przygód czy Rogasia z Doliny Roztoki.

Np.

Serdeczne podziękowania za wspaniałą, ciekawą lekcję, Poznaliśmy życie i twórczość M.Kownackiej – tej wielkiej przyjaciółki wszystkich dzieci” – uczniowie kl.III SP nr 176 z wychowawczynią

Dziękujemy za miłe i sympatyczne przyjęcie. Plastuś pewnie przyśni nam się dzisiejszej nocy" – Studentki

Pani Mario, gdyby tylko Pani wiedziała…… Z podziękowaniem za wszystko co Pani stworzyła” – grupa studentek z WSPSu

Muzeum to wyjątkowo magiczne miejsce, wszyscy czują się tu wyjątkowo dobrze, swoją niezaprzeczalną, urokliwą atmosferą sprawia że chcemy tu jak najczęściej wracać sami lub z przyjaciółmi.

"Jestem malutki ludzik z plasteliny. Dlatego na imię mi -Plastuś"  tymi słowami rozpoczyna się opowieść o szkolnych perypetiach najsłynniejszego ludzika z plasteliny.

Cykl opowiadań o przygodach Plastusia powstał W okresie międzywojennym, na zamówienie Janiny Porazińskiej, redaktorki czasopisma dla dzieci „Płomyczek”. Ta wielka autorka namówiła młodą Marię Kownacka do stworzenia bohatera, który będzie towarzyszył uczniom pierwszej klasy przez cały rok szkolny. 2 września 1931 roku na łamach „Płomyczka" ukazała się pierwsza część przygód Plastuśia z ilustracjami Stanisława Bobińskiego.

Czytaj więcej...

Podczas swojej długiej kariery bohatera książek dla dzieci Plastuś zainspirował wielu wybitnych ilustratorów i doczekał się licznych wizerunków. Oto cztery najpopularniejsze sylwetki słynnego ludzika z plasteliny i nazwiska ich twórców:

 

Czytaj więcej...

Nasz plastelinowy ludzik został doceniony także poza granicami Polski. Plastusiowy pamiętnik doczekał się wielu tłumaczeń, między innymi na rosyjski, niemiecki, ukraiński, litewski, łotewski, gruziński, bułgarski, japoński, turkmeński, ormiański, mołdawski, uzbecki. I tak w każdym języku Plastuś nazywa się inaczej, na przykład po niemiecku Knetemännlein, po rosyjsku Пластусь, po łotewsku Plastiņŝ.

 

Czytaj więcej...

Maria Kownacka całe lato spędzała w ‘Plastusiowie’, czyli w swoim letnim domku w Łomiankach, oazie spokoju, znakomitym miejscu do pracy twórczej. Niewielką parterową budowlę otaczał z jednej strony uprawiany przez panią Natalię ogród warzywny. Czego tam nie było: ogórki, pomidory, dynie, tykwy, mak, koper, porzeczki, agrest, maliny, drzewa owocowe (wiśnie, grusze, jabłonki, śliwy). Po drugiej stronie rozpościerał się trawnik, na którym w rogu rosły trzy brzozy. Pracowita Natalia przygotowywała z zebranych owoców przetwory na zimę”.

                                                                                                            pracownik naukowy WSP, Minister Oświaty

Czytaj więcej...

W wyniku zawartych przez Zarząd WSM umów wydawniczych w roku 2013 wydawcy wprowadzili do księgozbiorów wzbogacających lektury szkolne - 27 tytułów - książek tematycznych Marii Kownackiej, 18 scenariuszy teatralnych dla teatrów dziecięcych żywego słowa i kukiełkowego m.in. Teatr BAJ. Ukazało się również wiele drobnych opowiadań dla najmłodszych do poczytania na jeden wieczór, proponujących zabawy m.in. Entliczek Pentliczek. Starannie zostały wydane tomiki „Głosu przyrody” - związane z tematyką ochrony przyrody.

Czytaj więcej...

Warszawska Spółdzielnia Mieszkaniowa, jako sukcesorka praw autorskich twórczości Marii Kownackiej, została zaproszona na niezwykłą uroczystość odsłonięcia rzeźby głównego bohatera książki „Plastusiowy Pamiętnik", autorstwa Magdaleny Walczak i Marcina Mielczarka. Spółdzielnię reprezentował Prezes Zarządu WSM Andrzej Włodarczyk, a towarzyszyła mu pani Anna Gruszczyńska, która na co dzień opiekuje się Muzeum Izbą Pamięci im. Marii Kownackiej.

Czytaj więcej...

W roku kalendarzowym 2012 udział w 33 wycieczkach do Izby Pamięci Marii Kownackiej wzięło 658 dzieci z przedszkoli i szkół podstawowych. Należy zwrócić uwagę na szczególną aktywność placówek noszących imię Marii Kownackiej.

We współpracy z Młodzieżowym Domem Kultury im. Marii Gwizdak zorganizowano jedną wycieczkę dla uczestników akcji „Zima w mieście”.

Pięć z pośród wymienionych spotkań (4 z przedszkolami i jedno szkolne) zostały przeznaczone na wspólne czytanie książek Marii Kownackiej: Lalka strojnisia, Kamizele na niedziele, Ogródek Świerszczykowy kram, O bursztynowym złocie.

Pięcioro dzieci w wieku szkolnym (szkoła podstawowa – 2, oraz gimnazjum – 3) skorzystało z możliwości indywidualnego zwiedzania Izby Pamięci Marii Kownackiej. Z indywidualnych wizyt w muzeum skorzystano podczas 32 odwiedzin, w których wzięły też udział osoby dorosłe – w tym 3 studentów dla których przygotowano 2 kwerendy.

Czytaj więcej...

Kownacka – nie tylko od Plastusia (cz. 1)

 

– Maria Kownacka miała bogatą osobowość. Interesowała się teatrem, kochała przyrodę. Miała wiele talentów. Najbardziej znana jest z postaci Plastusia, ale przez prawie 90 lat życia zrobiła o wiele, wiele więcej – mówi Anna Gruszczyńska, kierownik Muzeum Izby Pamięci Marii Kownackiej.

Czytała pani najnowszą biografię Marii Kownackiej autorstwa Olgi Szmidt („Kownacka. Ta od Plastusia”, wydawnictwo „Czarne” – przyp. red.). Jak pani ją ocenia?

Czytaj więcej...

Kownacka – nie tylko od Plastusia (cz. 2)

 

– Marię Kownacką poznałam w latach 60., kiedy zaczęłam pracę w Domu Kultury na Żoliborzu. Dziś prowadzę jej Muzeum. Nasza Izba ma już ponad 30 lat. Co roku mamy bardzo wielu gości – mówi Anna Gruszczyńska z Muzeum Izby Pamięci Marii Kownackiej.

Pierwsza część wywiadu ukazała się w kwietniowym wydaniu „Życia WSM”.

Czytaj więcej...